Rail & OV

(Bio-) dynamische verlichting seinzaal

Boven op de huidige VL-post Roosendaal is een geheel nieuwe seinzaal gebouwd. Deze nieuwe seinzaal is uitgerust met een zogenaamde (bio-)dynamische verlichting.

Dit dynamische verlichtingsysteem verandert qua lichtintensiteit (er zijn lichtpieken) en qua lichtkleur (blauwachtig of roodachtig) in relatie met het tijdstip van de dag. Het beoogde doel is beter aan te sluiten op het bioritme van de mens met als gevolg: betere concentratie en alertheid, en betere herstelperiode (betere slaap), vooral bij nachtdienst. Tevens kan het bijdragen aan de algehele waardering van de werkomgeving. 

Aanpak

Na de overgang naar de nieuwe seinzaal is een gewenningsperiode ingelast omdat de nieuwe verlichting duidelijk helderder was dan die in de oude seinzaal. Om een vergelijkend onderzoek te kunnen doen is de verlichting gedurende langere perioden ingesteld op ofwel de dynamische ofwel een normale, statische stand. Er zijn vragenlijsten gemaakt en uitgedeeld voor de alertheid, de vermoeidheid en de mentale belasting. 

Resultaat

Als start van het onderzoek heeft Intergo een literatuuronderzoek gedaan naar (bio-)dynamische verlichting. Om praktische en technische redenen waren alleen enkele ingevulde vragenlijsten over de dynamische stand van de verlichting beschikbaar. Er zijn daarom aanvullende interviews gehouden. Duidelijke ervaren voordelen op alertheid, vermoeidheid en slaapkwaliteit zijn niet gevonden voor dynamische verlichting. De gemiddelde helderheid van de statische stand en de lichtverdeling over het grote aantal lichtbakken worden als prettig beoordeeld. De heldere lichtpieken van de dynamische stand worden met name in de nacht als onplezierig ervaren. Bij drukte kan fel en blauwig licht wel prettig zijn, maar dus  niet als deel van een automatische regeling. Het advies van Intergo is dat deze bevindingen de aanschafkosten niet rechtvaardigen, en een meer traditionele verlichting goed voldoet.
Intergo heeft voor nieuwe ontwerpsituaties een aantal functionele eisen voor de verlichting opgesteld.