Wat is werkbelasting?
Werkbelasting is het directe effect van verschillende factoren. Er is werk te doen en er moet een bepaalde prestatie geleverd worden. Bij werkbelasting gaat het niet alleen om het werk zelf, ook de werkomgeving en individuele kenmerken spelen een rol.
Er bestaan veel begrippen - in wetenschappelijk en dagelijks taalgebruik - die door elkaar gebruikt worden. Dat feit alleen al kan voor veel verwarring en emotie zorgen. Vandaar dat we hieronder proberen een aantal begrippen te verhelderen. Een aantal van deze begrippen hebben we overzichtelijk in een model geplaatst. Dat wordt onder de kop Model verder uitgelegd.
Werkbelasting: het directe effect van verschillende factoren in het werk, zoals de taakvereisten, de werkomgeving en individuele factoren.
Werkdruk: wordt gebruikt om aan te geven dat het vereist werktempo (te) hoog ligt, of om aan te geven dat een hoge overall werkbelasting wordt ervaren. Maar ook wel in meer neutrale zin als synoniem voor werkbelasting. Vaak wordt geen verschil gemaakt tussen mentale en fysieke belasting, waardoor werkdruk ook nogal eens een vergaarbak van (slechte) arbeidsomstandigheden wordt. Hier geldt dat een dergelijk vervuild begrip in ons model niet voorkomt.
Stress: in het dagelijks taalgebruik meestal gebruikt als disbalans tussen externe factoren (taakvereisten en werkomgeving) en individuele competenties. Maar ook meer algemeen als synoniem voor of als lange termijn effect van te hoge werkdruk, met een duidelijk negatieve lading. In de Engelse taal is stress juist een neutrale aanduiding voor de externe factoren zelf (ISO 10075). Juist deze spraakverwarring zorgt voor onduidelijkheid en emotie. In ons model komt deze term daarom niet terug.
Werkbeleving: de subjectieve ervaring van de externe factoren taakvereisten en werkomgeving, beinvloed door individuele factoren als kennis, ervaring, prive omstandigheden, coping stijl, gezondheid, motivatie, activatie, etc.
Taaklast: wordt gebruikt als synoniem voor taakvereisten, maar ook als synoniem voor taakbelasting of werkbelasting. In ons model komt deze term niet voor.
Taakvereisten: de te realiseren prestatie in termen van hoeveelheid, tijd, kwaliteit, attentie, informatieverwerking, verantwoordelijkheid, etc.
Werkomgeving: de fysieke, fysische, sociale en organisatorische omgeving waarin de taak verricht moet worden. Denk aan werkplek, klimaat, verlichting, geluid, sociale ondersteuning, sfeer, stijl van leidinggeven, salaris, samenwerking, procedures, communicatie, etc.
INTERGO bv . Human Factors & Ergonomie . Postbus 19218 . 3501 DE Utrecht . www.intergo.nl . info@intergo.nl