Flexibel Kruisen
Opdrachtgever: ProRail
Sector: Rail + OV » Veiligheid
De regionale spoorlijnen in Nederland zijn vaak enkelsporig. Natuurlijk rijden de treinen wel in 2 richtingen. Dit betekent dat ze elkaar op bepaalde punten moeten passeren, het zogenaamde kruisen. Deze ‘kruispunten’ zijn qua plaats en tijd vast in de dienstregeling ingepland.
Als de treinen volgens het spoorboekje rijden, hebben ze geen last van elkaar. Maar een kleine afwijking is al genoeg om elkaar te hinderen. De niet-vertraagde trein moet op het ‘kruispunt’ wachten op de vertraagde trein, en krijgt dus ook vertraging. Dit effect hoeft niet op te treden als het kruisen van de treinen flexibel qua tijd en plaats uitgevoerd kan worden. Dit heet een kruisverlegging. Flexibel Kruisen als concept betekent dat het initiatief voor een kruisverlegging, met evt. ondersteunende middelen, door de uitvoerend medewerkers (machinisten, treindienstleider) genomen en uitgevoerd wordt.
ProRail Spoorontwikkeling heeft een haalbaarheidsonderzoek naar maatregelen ten behoeve Flexibel Kruisen uitgevoerd. Intergo was gevraagd deze maatregelen vanuit het perspectief van het treinpersoneel te evalueren op effectiviteit en mogelijke neveneffecten (positief dan wel negatief).
Aanpak
De evaluatie is uitgevoerd door middel van workshops met betrokken partijen. In de workshops is het concept van Flexibel Kruisen procesmatig verkend. Voor de verkenning is gebruik gemaakt van het simulatieprogramma MATRICS, waarin machinisten en treindienstleider ieder hun rol spelen. Intergo heeft zowel de workshops procesmatig begeleid als een inhoudelijke bijgedrage geleverd.
De evaluatie ging in op:
- Effectiviteit en efficiëntie van het proces van Flexibel Kruisen;
- Informatiebehoefte van de betrokken partijen (treindienstleider, machinisten, hoofdconducteurs, reizigers, logistiek controller van de treinmaatschappij);
- Werkbelasting van de betrokken treindienstleider;
- Veilig rijden door de machinist.
Resultaat
Het oorspronkelijke idee van Flexibel Kruisen was om het initiatief tot een kruisverlegging, dus het opstarten van het proces van Flexibel Kruisen, bij de machinist van de trein met vertraging neer te leggen. De workshops hebben geleid tot een bijgestelde procesbeschrijving waarin de logistiek controller van de treinmaatschappij de initiërende rol heeft. Bovendien biedt het uiteindelijke beschreven proces de grootste kans op het tijdig (kunnen) realiseren van een Flexibele Kruising, omdat het over de minste organisatieschijven gaat en daardoor het snelste uitgevoerd kan worden. De opgestelde procesbeschrijving is zodanig dat treindienstleider en machinist zich optimaal kunnen blijven concentreren op hun primaire taak: het sturen van de treindienst c.q. het veilig en op tijd rijden van de trein.
De opdrachtgever gaat met de uitkomsten van de evaluatie een volgende fase in. Meer informatie over Flexibel Kruisen vindt u in de factsheet van ProRail.