Situation Awareness van een treindienstleider
Opdrachtgever: ProRail
Sector: Rail + OV » Transportbesturing
Binnen de spoorwereld en met name ProRail groeit het begrip dat voor een betere benutting van de capaciteit op het spoor het noodzakelijk lijkt te zijn dat er een vorm van slot- en snelheidssturing van treinen gaat plaatsvinden.
ProRail Innovatie wil de meerwaarde en randvoorwaarden voor nieuwe besturingsfilosofieën, waaronder slot- en snelheidssturing, gaan verkennen.
In de literatuur wordt Situation Awareness (SA) als centraal psychologisch construct binnen efficiënte en effectieve Command & Controltaken beschreven. ProRail Innovatie heeft met het oog op de uit te voeren verkenningen Intergo gevraagd het construct SA verder uit te werken.
Aanpak
Voor het operationaliseren van het begrip Situation Awareness is eerst een literatuuronderzoek uitgevoerd. Vervolgens is het begrip SA vastgelegd in een definitie, waarna ook bekeken is op welke wijze SA bij functionarissen gemeten zou kunnen worden.
Op basis van de definitie is het begrip SA nader uitgewerkt in elementen van SA, door het werk van een treindienstleider te projecteren op de diverse elementen van SA.
Resultaat
Het opgestelde model is heel concreet gemaakt door na te gaan in hoeverre de functionele elementen van het model aanwezig zijn in de huidige informatie- en bediensystemen van de treindienstleider en overige informatiebronnen voor de treindienstleider.
Als laatste, en dat was het eigenlijke doel van de opdrachtgever, is een innovatieve besturingsfilosofie uitgewerkt vanuit het model van SA specifiek voor de treindienstleider. Op deze wijze is inzichtelijk gemaakt welke informatiebronnen en bedienmogelijkheden in de huidige werkwijze en systemen nog onvoldoende ontwikkeld zijn om de voor ogen staande afhandelingsstrategie daadwerkelijk te kunnen realiseren.