Deeluitval van tekens op LED cijferbak
Opdrachtgever: ProRail
Sector: Rail + OV » Infrastructuur
Matrixsignaalgevers worden in het seinstelsel toegepast om verkeerstechnische informatie of ‘beelden’ aan machinisten te geven in de vorm van cijfers, letters of symbolen. Het risico van deeluitval is dat een beeld onleesbaar wordt of dat het wordt gezien als een ander teken, met een andere betekenis.
De beelden die een matrixsignaalgever kan tonen worden gevormd door lichtpunten; tot dusver waren dat gloeilampjes. De ontwikkeling van matrixsignaalgevers op basis van LED-techniek vereiste een onderzoek naar de gevolgen van zogenaamde ‘deeluitval’ waarbij een deel van de circa 100 LED’s van een matrixsignaalgever is gedoofd.
Als onderdeel van de vrijgave door ProRail is Intergo gevraagd te onderzoeken welke verwarringen mogelijk zijn en hoe groot ongeveer de kans daarop is. Het onderzoeken van het effect van het verkeerd aflezen, de consequenties ‘voor het treinverkeer’ (binnen de context van de baan), alsmede het vaststellen van het risico (kans x effect) is door Prorail uitgevoerd.
Aanpak
De opdracht is uitgevoerd als een expert-review. Eerder is door Intergo vastgesteld dat het alternatief: ‘beoordelen van gesimuleerde defecte beelden door machinisten’ zeer tijdrovend is en relatief weinig verwarrende situaties zal opleveren.
Allereerst is in overleg met de fabrikant nagegaan hoe de diverse defecten er uit kunnen zien en wat de kansen daarop zijn. Met name de plaats van uitval blijkt variabel te kunnen zijn. Daarom wordt van elk beeld de meest verwarrende uitval gezocht door deze in een zogenaamde ‘verwarringsmatrix’ te plaatsen. Op basis van de technische faalkans, de visuele kenmerken van de correcte en defecte beelden, en verstorende invloeden op de waarneming wordt een kans op verwarring bepaald.
Resultaat
De expert-review heeft geleid tot een systematische analyse van de uit oogpunt van Human Factors relevante technische foutkansen, de variatie in soorten uitval, de visuele gelijkenis en de storende invloeden daarop. Het blijkt dat zelfs een gedeeltelijke uitval van een rij lichtpunten (om en om, zie illustratie) reeds leidt tot minder opvallendheid, en daarmee een kans op verwarring. Per beeld levert dit een foutkans op. Er werden 7 gedegradeerde beelden gevonden die een matige kans op verwarring opleveren, en 2 met een hoge kans. Dit afgewogen tegen het vóórkomen op de baan leidt tot 4 beelden met onacceptabel risico.
Voor deze beelden met onacceptabel risico zijn beheersmaatregelen genomen om dit tot een acceptabel niveau terug te brengen. Eén van de maatregelen is eisen te stellen aan de assemblage van de LED-matrixignaalgever.
Publicatie
Over dit onderwerp is een paper verschenen tijdens het IEA2006 congres. Download dit artikel.
Dit onderzoek is - samen met de LED toepassing in frontseinen - gepresenteerd op het 3e International Conference on Rail Human Factors (maart 2009 in Lille). U kunt de paper downloaden: LED seinen.